Okuma Yazma Yöntemleri

Her çocuk okumayı aynı yoldan öğrenmez. Özel eğitimde öğretmenler çocuğun ihtiyacına göre farklı yöntemleri tek başına ya da birlikte kullanır. Aşağıda yaygın yöntemlerin kısa açıklamalarını ve her yönteme uygun etkinlikleri bulabilirsiniz.

• Ses Temelli Cümle Yöntemi

  Millî Eğitim Bakanlığının 1. sınıfta uyguladığı ilk okuma yazma yöntemidir. Çocuk önce sesi tanır ve yazar; sesleri birleştirerek hece ve kelimeye, oradan cümle ve metne ulaşır. Sesler aşağıdaki gibi gruplar hâlinde, sırayla öğretilir.

  2 etkinlik

• Basamaklı Okuma Yazma Öğretimi

  Özel eğitimde sık kullanılan, okuma yazmayı küçük ve sıralı adımlara bölen bir öğretim yaklaşımıdır. Çocuk bir basamaktaki beceriyi (örneğin sesi tanıma, sesi yazma, hece oluşturma) öğrenmeden bir sonrakine geçilmez. Her adımda öğretmen önce model olur, sonra birlikte yapılır, en sonunda çocuk bağımsız uygular.

  5 etkinlik

• Hece Temelli Yöntem

  Okumayı tek tek harfler yerine hecelerden başlatan yöntemdir. Türkçenin hece yapısı düzenli olduğu için çocuk heceleri tanıyıp birleştirerek kelimeye kolayca ulaşır. Hece sayma, hece birleştirme ve eksik heceyi tamamlama bu yöntemin temel çalışmalarıdır.

  7 etkinlik

• Çok Duyulu (Fernald / VAKT) Yöntem

  Görme, işitme, hareket ve dokunma duyularını birlikte kullanan yöntemdir; VAKT bu dört duyunun İngilizce baş harflerinden gelir. Çocuk kelimeyi parmağıyla izlerken yüksek sesle söyler, ardından bakmadan yazmayı dener. Okuma ve yazmada zorlanan çocuklarda harf ve kelimelerin akılda kalmasına yardımcı olur.

  2 etkinlik

• Doğrudan Öğretim Yöntemi

  Öğretmenin beceriyi açıkça gösterdiği, planlı ve adım adım ilerleyen bir öğretim yöntemidir. Ders genellikle "ben yaparım, birlikte yaparız, sen yaparsın" sırasıyla ilerler ve çocuğun her yanıtına hemen geri bildirim verilir. Özel eğitimde okuma yazma becerilerinin öğretiminde yaygın olarak kullanılır.

  2 etkinlik

• Bütün Kelime (Görsel Kelime) Yöntemi

  Kelimelerin harflere ayrılmadan, bir bütün olarak görünüşüyle tanınmasını hedefler. Sık kullanılan kelimeler resimli kartlarla eşleştirilerek öğretilir. Sesleri birleştirmekte zorlanan ya da tabela, ad ve etiket okuma gibi günlük yaşam okumasına ihtiyaç duyan öğrenciler için destek olarak kullanılır.

  2 etkinlik

• Akıcı Okuma Teknikleri

  Okumayı öğrenmiş çocuğun daha doğru, hızlı ve anlamlı okumasını desteklemeye yönelik tekniklerdir. Tekrarlı okumada aynı metin birkaç kez okunur, eşli okumada öğretmen ya da bir arkadaş çocukla birlikte okur, koro okumada grup aynı metni hep birlikte sesli okur. Kısa ve çocuğun düzeyine uygun metinlerle düzenli çalışmak en iyi sonucu verir.

  2 etkinlik