Ön, Üst ve Yan Görünüş Çizimi: Küp Yapılar

Bu etkinlik ne işe yarar?

Teknik çizimin temeli, bir nesneye farklı yönlerden bakıldığında ne görüleceğini düşünebilmektir. Öğrenci izometrik olarak çizilmiş üç küp yapının ön, üst ve sağ yan görünüşlerini kareli alanda işaretler. Böylece üç boyutlu bir cismi iki boyutlu görünüşlere dönüştürmeyi ve uzamsal düşünmeyi çalışır.

Uygulama adımları

1. Masaya birim küplerle küçük bir yapı kurun. Öğrencileri yapının önüne, üstüne ve sağına sırayla bakmaya davet edin: “Önden bakınca kaç kare görüyorsun?”
2. Sayfanın üstündeki örnek küpü inceleyin: mavi (noktalı) yüz ön, turuncu yüz sağ yan, sarı yüz üsttür.
3. A yapısının ön görünüşünü birlikte çözün: “Önden bakınca altta yan yana 3 küp, ortadakinin üstünde 1 küp görürüz. Kareli alanın alt sırasındaki 3 kareyi ve ortadaki kareyi X ile işaretleyelim.”
4. Öğrenci diğer görünüşleri tek başına işaretlesin. Zorlanırsa yapıyı birim küplerle kurup baksın.
5. Bitince görünüşleri eşiyle karşılaştırsın; farklılık varsa küplerle kurup kontrol etsinler.

Değerlendirme

Yanıt anahtarı (kareli alanda en alt sıradan ve en soldan başlayarak; üst görünüşte yapının önü alt kenardır):

• A yapısı — Ön: alt sırada 3 kare + ortadaki karenin üstünde 1 kare. Üst: arka sırada 3 kare + ön sırada en sağda 1 kare. Sağ yan: alt sırada 2 kare + sağdaki karenin üstünde 1 kare.
• B yapısı — Ön: alt sırada 2 kare + soldaki karenin üstünde 1 kare. Üst: 2 × 2, toplam 4 kare. Sağ yan: alt sırada 2 kare + soldaki karenin üstünde 1 kare.
• C yapısı — Ön: solda üst üste 3 kare + alt sırada sağında 1 kare. Üst: arka sırada 2 kare + ön sırada solda 1 kare. Sağ yan: sağda üst üste 3 kare + alt sırada solunda 1 kare.

Ölçütler:

• Dokuz görünüşten en az yedisini doğru işaretledi mi?
• Ön ve sağ yan görünüşte sütun yüksekliklerini doğru belirledi mi?
• Üst görünüşte önü ve arkayı doğru yerleştirdi mi?

Kazanımlar

• Üç boyutlu bir nesnenin ön, üst ve yan görünüşlerini çizer. (Program kodu doğrulanmalı)
• İzometrik çizimi verilen bir yapıyı farklı bakış açılarından zihninde canlandırır. (Program kodu doğrulanmalı)

Özel gereksinimler için uyarlamalar

• Uzamsal algıda güçlük çeken öğrenciler her yapıyı önce birim küplerle masada kursun; yapının önüne mavi bir kart koyun ve öğrenci göz hizasından baksın.
• Görme güçlüğü olan öğrenciler için birim küplerle kurulan yapıya dokunarak her sütunun kaç küp yüksekliğinde olduğunu saydırın; görünüşü kabartma çıkartmalarla işaretlesin.
• Dikkat güçlüğü olan öğrenciler için her yapıda yalnızca bir görünüşle başlayın (önce hepsinin ön görünüşü, sonra üst, sonra yan).
• İnce motor güçlüğü olan öğrenciler kareleri X ile işaretlemek yerine kareli alana küçük yapışkan not kâğıtları ya da pul koyabilir.
• Hızlı ilerleyen öğrenciler kendi beş küplük yapısını tasarlayıp görünüşlerini çizsin, eşi görünüşlere bakarak yapıyı kursun.

Yayın: 1 Kasım 2026