Mıknatıs Neleri Çeker? Tahmin Et, Dene, Kaydet

Bu etkinlik ne işe yarar?

Öğrenci, mıknatısın her metali ya da her nesneyi çekmediğini kendi deneyiyle keşfeder. Önce tahmin edip sonra denediği ve ikisini tabloda karşılaştırdığı için bilimsel sürecin temel adımlarını (tahmin, deney, kayıt, sonuç) da uygular.

Uygulama adımları

1. Malzemeleri önceden siz deneyin: bazı ataşlar ve raptiyeler kaplamalı ya da alüminyum olabilir ve çekilmeyebilir. Yanıt anahtarı için kendi sonucunuzu not edin.
2. Mıknatısı gösterin: “Sence mıknatıs bu nesnelerin hangilerini çeker?” diye sorun. Henüz denemeyin.
3. Öğrenci tablonun “Tahminim” sütununda her nesne için “çeker” ya da “çekmez” seçeneğini daire içine alsın.
4. Şimdi her nesneyi tek tek mıknatısa yaklaştırsın ve sonucu “Denedim” sütununa işaretlesin.
5. Tahmin ile deney sonucunu karşılaştırın; doğru çıkan tahmin sayısını kutuya yazsın.
6. “Mıknatısın çektiği nesneler neden yapılmış?” sorusunu birlikte tartışın ve yanıtı satıra yazdırın.
7. Güvenlik: Mıknatısları telefon, tablet ve banka kartından uzak tutun; küçük mıknatısların ağza alınmamasına dikkat edin.

Değerlendirme

• Beklenen deney sonuçları: ataş, demir çivi ve raptiye → çeker; silgi, tahta kaşık, alüminyum folyo, plastik kapak ve kâğıt → çekmez. (Kullandığınız ataş ya da raptiye kaplamalı veya alüminyumsa sonuç farklı olabilir; önce siz deneyin.)
• Son sorunun beklenen yanıtı: “Mıknatıs demirden (demir içeren maddelerden) yapılmış nesneleri çeker. Her metal çekilmez; alüminyum çekilmez.”
• Tahmin ile deney sonucunu doğru karşılaştırdı mı?
• “Bütün metaller mıknatısa yapışır.” yanılgısını alüminyum folyo örneğiyle düzeltebildi mi?

Kazanımlar

• Mıknatısın etkilediği maddeleri deneyerek keşfeder. (Program kodu doğrulanmalı)
• Deney öncesinde tahminde bulunur, gözlem sonuçlarını kaydeder ve tahminiyle karşılaştırır. (Program kodu doğrulanmalı)

Özel gereksinimler için uyarlamalar

• Nesneleri sayfadaki sırayla bir tepsiye dizin; öğrenci her nesneyi tepsideki yerinden alıp dener, sonra geri koyar. Böylece sıra karışmaz (dikkat güçlüğü ve OSB için yararlıdır).
• İnce motor güçlüğü olan öğrenciler için büyük ve tutması kolay bir mıknatıs seçin; küçük nesneleri (ataş, raptiye) bir kapak içine koyup mıknatısı kapağa yaklaştırsın.
• Okuma ve yazma güçlüğü olan öğrenciler için 'çeker / çekmez' yerine yalnızca mıknatıs simgesini ya da çarpıyı daire içine alması yeterlidir; sonuçları sözlü de söyleyebilir.
• Görme yetersizliği olan öğrenciler nesnenin mıknatısa 'tık' diye yapışmasını eliyle hissederek sonuç verebilir; tablo bir yetişkin tarafından doldurulabilir.

Yayın: 1 Kasım 2026